Mensenhandel & HON

De afgelopen tien jaar is de (inter-)nationale aanpak en bestrijding van mensenhandel meer en nadrukkelijk in de schijnwerpers komen te staan. Mensenhandel mag niet geaccepteerd worden en moet effectief worden bestreden. Aan dat bewustzijn hebben de media, RIEC’s en de ontwikkeling van een gemeentelijke infrastructuur rond de prostitutiesector een bijdrage geleverd. Net als het verdrag van Palermo; de Opheffing van het bordeelverbod; het Nationaal Actieplan; wijzigende wetgeving; aandacht voor slachtoffers (de B9-regeling); de Aanwijzing Mensenhandel; spraakmakende opsporingsonderzoeken zoals operatie Koolvis; het Plan Bestuurlijke Aanpak Georganiseerde Misdaad; de landelijke Task Force Mensenhandel en rapportages van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel.

Mensenhandel komt in verschillende vormen ook in Nederland voor. Dat blijkt uit enkele grote opsporingsonderzoeken. Aan het licht is gekomen dat uitbuiting van personen in georganiseerd verband onder andere plaatsvindt in de seksindustrie. Zelfs in de door de overheid vergunde prostitutiesector. Ook blijken jeugdprostitutie en loverboys een fors maatschappelijk probleem. Deze vormen van uitbuiting manifesteren zich ook in onze regio waarbij gebruikgemaakt wordt van reguliere structuren, zoals exploitatievergunningen, uitkeringsvoorzieningen en woonvoorzieningen.

Grenzeloos misdrijf

Mensenhandel is naar aard en verschijningsvorm een misdrijf dat ‘grenzeloos’ is. Criminele organisaties houden zich niet aan gemeente- of regiogrenzen. Dat vraagt een gezamenlijke interventiestrategie in de gehele regio om mensenhandel tegen te gaan. Intensieve samenwerking tussen strategische partners ketenpartners (gemeenten, politie, Openbaar Ministerie, Belastingdienst, FIOD/ECD, SIOD, Arbeidsinspectie, GGD, Stichting Humanitas/Prostitutie Maatschappelijk Werk), het delen van beschikbare informatie en afstemming van de interventies is van belang om criminele organisaties te kunnen opsporen, aan te pakken en tegelijkertijd de slachtoffers hulp te bieden. Voor een effectieve bestrijding is een koppeling met het lokale bestuur noodzakelijk. Het RIEC Rotterdam Rijnmond heeft mensenhandel dan ook aangemerkt als een van de thema’s die door middel van informatie-uitwisseling en samenwerking met verschillende partners regionaal aangepakt moet worden.

Convenant mensenhandel

Om de doelstelling genoemd in artikel 2.1 van het Regionaal Convenant RIEC uit te voeren, gaan convenantpartners een samenwerkingsverband aan dat gericht is op de aanpak van mensenhandel op regionaal en lokaal niveau binnen de regio Rotterdam-Rijnmond. Voor de keten Mensenhandel en in afstemming met de regionale werkgroep privacy vormt een specifiek convenant, een regionale voortzetting van het bestaande Rotterdamse convenant Mensenhandel, de juridische basis voor de ketensamenwerking. Hier is ook de private partij Stichting Humanitas/Prostitutie Maatschappelijk Werk als partner betrokken.
In het convenant zijn nadrukkelijke bepalingen opgenomen met betrekking tot de taken van convenantpartners op het gebied van de aanpak van de verschijningsvorm van mensenhandel. Met de ondertekening [wanneer?] van dit Regionaal Convenant Mensenhandel hebben de convenantpartners toegezegd ervoor te waken dat de verwerking van persoonsgegevens door de convenantpartners plaatsvindt in overeenstemming met de wettelijke kaders.

Uitvoeringsmap

Het RIEC heeft de Uitvoeringsmap Regionale Aanpak Mensenhandel Rotterdam-Rijnmond samengesteld. In nauwe samenwerking met een ambtelijke werkgroep, die bestaat uit ambtenaren van de verschillende gemeenten in de regio Rotterdam-Rijnmond, de GGD Rotterdam, de politie Rotterdam-Rijnmond en het Openbaar Ministerie. De map bevat handvatten, uitgaande van een eenduidige regionale beleidskader, die een gemeente nodig heeft om mensenhandel effectief aan te kunnen pakken. Het is ook een handreiking om een eenduidige regionale aanpak van mensenhandel mogelijk te maken en de bestuurlijke aanpak mensenhandel vorm te geven. In de map ligt het accent op de rol van gemeenten in de ketenaanpak.

De map bestaat uit de volgende onderdelen:

doel van de uitvoeringsmap
achtergrond wetgeving, doelstellingen en toekomstig beleid
risico’s, aard en omvang
zorg en preventie
modeldocumenten, bijvoorbeeld beleidskader, beleidsregels met handhavingsarrangement en besluiten
werkbeschrijvingen
implementatiebesluiten (bijv. college-advies en raadsbrief)

Handhaven op niveau

Illegale prostitutie opsporen en zicht houden op de verleende vergunningen binnen de seksbranche in Rotterdam-Rijnmond. Dat heeft RIEC Rotterdam-Rijnmond voor ogen met Handhaving op Niveau (HON). De HON-medewerker onderzoekt allerlei vormen van (illegale) prostitutie en gebruikt daar onder andere digitale opsporingstechnieken voor.

Handhaving op Niveau vraagt een goede samenwerking met het Controle Team Prostitutie en Mensenhandel (CPM). Zo wisselen RIEC en CPM structureel informatie uit. Vanuit het RIEC attendeert de HON-medewerker, die de taak heeft om niet vergunde bedrijven in beeld te brengen, op mogelijke illegale prostituees. Hierop kan CPM controles uitvoeren en tot opsporing overgaan. Bij misstanden ontvangt het RIEC een bestuurlijke rapportage. Deze gaat naar de desbetreffende gemeente voorzien van een adviesrapport. De gemeente kan eventueel een bestuurlijke maatregel opleggen.

In het blad Binnenlands Bestuur is hierover onlangs een artikel verschenen. Deze vindt u hier.